سم زدایی یا مسمویت زدایی چیست ؟

مهم ترین و فوری ترین روش درمانی اعتیاد از نظر زیستی فیزیولوژیکی ، سم زدایی مواد مخدر از بدن بیماران اعتیاد مواد است که ما در گامهای ابتدایی ورود بیماران به کمپ ترک اعتیاد آن را برای بیماران انجام می دهیم.

سم زدایی مواد در کمپ ترک اعتیاد ازگل

گام اول درمان اعتیاد ( ترک اعتیاد ) به مواد به ویژه مواد افیونی ، کنترل نشانه های ترک است. اگر فردی از مصرف ماده ای که برای او وابستگی جسمی ایجاد کرده اجتناب کند ، دچار نشانه های آزار دهنده ترک می شود. این نشانه ها به قدری شدید و ناراحت کننده هستند که با وجود این که فرد مصمم به قطع مصرف ماده بوده ، اما قادر به تحمل این عوارض نیست و مجدداً مجبور به مصرف همان ماده می شود. سم زدایی مواد مخدر به معنای اقدامات درمانی لازم برای رهایی از وابستگی جسمی به مواد است. بنابراین ، در صورتی درمان بیمار می تواند توأم با موفقیت باشد که نشانه های ترک او کاهش پیدا کرده تا او بتواند در برابر عدم مصرف مقاومت کند و دوره ترک خود را به پایان برساند. این مرحله از درمان ، سمزدایی مواد یا مسمومیت زدایی گفته می شود.

سم زدایی مرحله ای حساس از درمان وابستگی به مواد است که اگر بدون آمادگی قبلی و روان درمانی و قبل از ایجاد انگیزه کافی و به شکل زودرس انجام شود منجر به شکست می شود. دفع سم درمان کاملی نیست ، بلکه مرحله نخست درمان است و بعد از آن به درمان طولانی مدت یا عمیق احتیاج است. روش های مسمومیت زدایی به صورت سرپایی ، بستری ، روش نیمه بستری و سمزدایی سریع و فوق سریع است که هر کدام مزایا و معایبی دارد. برخلاف سمزدایی از الکل و بعضی مواد که درمان سرپایی اغلب موثر است ، به عقیده برخی از پژوهشگران سمزدایی سرپایی مواد مخدر با موفقیت زیادی همراه نیست و در صورتی که پس از سم زدایی بیمار از شرکت فعال در گروه درمانی ، مشاوره با روانشناس و همچنین پیگیری درمانی خودداری کند ، اقدامات درمانی با موفقیت چندانی همراه نخواهد بود. بر اساس یکی از بررسی ها تقریباً 50 درصد بیماران وابسته به مواد افیونی طی شش ماه اول پس از سمزدایی و بیش از 90 درصد پس از 9 تا 12 ماه مجدداً به مصرف بر می گردند. بنابراین در مرحله سمزدایی ، روانشناسان در پیشگیری از عود نقش بسیار مهمی ایفا می کنند. و نظر مددیار اعتیاد و روانشناس مرکز در خصوص دوره بستری پس از سم زدایی بسیار مهم است.

وظیفه روانشناسان و سایر کارشناسان بهداشتی در مرحله سم زدایی عبارتند از :
–  ارزیابی نوع و مقدار مصرف ( دوز مصرف مواد )
–  ارزیابی پیامدهای روانشناختی مشکلات جسمی و خانوادگی بیمار
–  سنجش وضعیت روانشناختی و ویژگی های شخصیتی فرد
–  آموزش روش های مقابله ای به بیمار و خانواده او
–  تدوین یک برنامه جامع درمان روانشناختی به منظور پیشگیری از عود

شیوه های مختلف سم زدایی یا مسمومیت زدایی وجود دارد که عبارتند از :
–  سم زدایی کوتاه مدت ( دوره درمانی 3 تا 7 روز  ) طبق پروتکل سازمان بهزیستی کشور
–  سم زدایی کوتاه مدت با متادون ( بر خلاف سایر کلینیک ها  این روش درمانی در کمپ ترک اعتیاد ازگل به هیچ وجه استفاده نمی شود )
–  سم زدایی بلند مدت با متادون ( بر خلاف سایر کلینیک ها  این روش درمانی در مرکز ترک اعتیاد ما به هیچ وجه استفاده نمی شود )